Παπαλουκάς Σπύρος – Spyros Papaloukas [1892-1957]

 

ΔΕΙΤΕ ΚΙ’ΑΛΛΑ ΕΡΓΑ ΕΔΩ

Ο Σπύρος Παπαλουκάς (Δεσφίνα Φωκίδας, 1892–Αθήνα,3 Ιουνίου 1957) ήτανδιακεκριμένος έλληνας ζωγράφος, πρόδρομος της λεγόμενης «γενιάς του ’30».

Από έφηβος, ο Παπαλουκάς έμαθε την τέχνη της αγιογραφίας κοντά σ’ έναν τοπικό αγιογράφο. Το 1906 πήγε στον Πειραιά για να εξασκήσει την τέχνη του σε ένα εργαστήριο αγιογραφίας και ζωγραφικής, και το 1909 έγινε δεκτός στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας, όπου είχε για δασκάλους τον Γεώργιο Ροϊλό και τον Γεώργιο Ιακωβίδη. Την περίοδο της φοίτησής του στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας, ζωγράφισε εικόνες για το τέμπλο του ναού του Αγίου Δημητρίου της Δεσφίνας. Από το 1916 έως το 1921, συνέχισε τις σπουδές του στο Παρίσι στην Académie Julien και σε άλλες σχολές καλών τεχνών.
Το 1921 επέστρεψε στην Ελλάδα και ακολούθησε τον Ελληνικό Στρατό στην Μικρά Ασία ως επίσημος εικονογράφος της εκστρατείας. Τα έργα του από αυτήν την περίοδο χάθηκαν στην καταστροφή της Σμύρνης το 1922. Επιστρέφοντας από την Μικρά Ασία, εγκαταστάθηκε στην Αίγινα.
Το 1923, επισκέφθηκε το Άγιο Όρος, όπου, με τον φίλο του Στρατή Δούκα, έμεινε για έναν ολόκληρο χρόνο (Nοέμβριος 1923 – Nοέμβριος 1924) ζωγραφίζοντας το τοπίο, μελετώντας την βυζαντινή ζωγραφική και κάνοντας αντίγραφα από πολλά έργα εκκλησιαστικής τέχνης. Ένα μέρος από την παραγωγή αυτή εκτέθηκε το 1924 στην Θεσσαλονίκη, σε μία διαμορφωμένη αίθουσα του καφενείου του Λευκού Πύργου. Την ίδια χρονιά, πήγε στην Λέσβο, για να δημιουργήσει μία σειρά από τοπιογραφίες.
Το 1927, κέρδισε τον πανελλήνιο διαγωνισμό για την εικονογράφηση του μητροπολιτικού ναού της Ευαγγελίστριας της Άμφισσας με ομόφωνη απόφαση της κριτικής επιτροπής που την αποτελούσαν ο Αναστάσιος Ορλάνδος, ο Δημήτρης Πικιώνης, ο Αριστοτέλης Ζάχος και ο Κωνσταντίνος Παρθένης. Το 1932, ο ζωγράφος ολοκλήρωσε την εικονογράφηση του ναού παραδίδοντας στην Άμφισσα ένα μοναδικής αξίας καλλιτεχνικό έργο. Κατά την δεκαετία 1930–1940 εξέθεσε έργα του μαζί με άλλους ζωγράφους της Ομάδας «Τέχνη». Σχεδίασε επίσης σκηνικά και κουστούμια για το Εθνικό Θέατρο, και ζωγράφισε τοιχογραφίες στις προσόψεις ιδιωτικών οικιών και δημοσίων κτιρίων.
Το 1940 διορίσθηκε σύμβουλος του Δήμου Αθηναίων σε θέματα πολεοδομίας και χωροταξίας, καθώς και διευθυντής της Δημοτικής Πινακοθήκης της πόλης. Από το 1945 έως το 1951 δίδαξε μαθήματα σχεδίου στην Αρχιτεκτονική Σχολή του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου. Εκλέχθηκε καθηγητής του ίδιου ιδρύματος το 1956.
Πέθανε στην Αθήνα το 1957, όντας αναγνωρισμένος ανάμεσα στους κορυφαίους νεοέλληνες ζωγράφους. Μετά τον θάνατό του, η Εθνική Πινακοθήκη της Ελλάδας τον τίμησε με έκθεση των έργων του το 1976. Παρομοίως τον τίμησε και το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων το 1982. Τον [Νοέμβριο]] του 2006, η κόρη του και μοναδική κληρονόμος του, Ασημίνα (Μίνα) Παπαλουκά, δώρισε το σύνολο σχεδόν του έργου του στο Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β & Μ Θεοχαράκη,του οποίου ο ιδρυτής είχε υπάρξει μαθητής του Παπαλουκά την περίοδο 1957- 1962.
Ο Σπύρος Παπαλουκάς ήταν μεγάλος γνώστης των καλλιτεχνικών ρευμάτων της εποχής του, αλλά και εξίσου μεγάλος γνώστης της βυζαντινής τέχνης. Τα έργα του συνδυάζουν τον ιμπρεσιονισμό των Σεζάν, Ματίς και βαν Γκογκ με την πνευματικότητα των βυζαντινών αγιογραφιών.
Η επίσκεψή του και η διαμονή του στο Άγιο Όρος είχε μεγάλη επίδραση στο έργο του, τέτοια που ο ζωγράφος συνέχισε να δουλεύει αγιορείτικα τοπία για πολλά χρόνια κατόπιν. Εκτός από αγιογραφίες και τοπιογραφίες, ο Παπαλουκάς έφτιαξε και πορτρέτα, με πλέον χαρακτηριστικό Το παιδί με τις τιράντες (1925).
Η επίδραση του Παπαλουκά στους σύγχρονούς του και στους μεταγενέστερους έλληνες ζωγράφους ήταν καταλυτική, αφού με το έργο του έδειξε πως μοντέρνα τέχνη και ελληνικότητα δεν είναι έννοιες ασύμβατες.

 

(1892 Desfina, Parnassida – 1957 Athens)
He studied at the School of Fine Arts (1909-1916) under professors Spyros Vikatos, Dimitrios Geraniotis, Georgios Jakovides, Stephanos Lanza, Georgios Roilos and Pavlos Mathiopoulos, winning seven first prizes during his attendance. In 1917 he went to Paris where he continued his studies at the Julian and Grande Chaumiere Academies but stopped in 1921 to take part in the Asia Minor Campaign as a war painter along with Periklis Vyzantios and Pavlos Rodokanakis. The works he painted there were exhibited at the Zappeion Hall in 1922, but were later lost in the destruction of Smyrna.
During 1923-1924 he remained in Mt. Athos where he studied nature and Byzantine art and painted a series of works he exhibited at the end of 1924 in Thessaloniki. Having won the contest for the illustration of the Cathedral of Amfissa in 1926, he worked on the decoration from 1927 to 1932 while from 1932 to 1933 he painted an apartment building in the Exarcheia section of Athens, known ever since as the «Blue Apartment House». His activity as a hagiographer and decorator continued with the illustration of other churches and the decoration of the Archaeological Museum of Herakleio; in 1926 his interest in set design commenced and he did sets for the performances at the National Theater, the Kotopouli Theater and elsewhere. He taught freehand and decorative drawing at the Handicrafts School, starting in 1925, decorative arts at the Sivitanideio Institute starting in 1936 while in 1940 he was appointed decorator of the Town-Planning Service of the Ministry for the Administration of the Capital and the Technical Service of the Municipality of Athens. At the same time he assumed the management of the Municipal Gallery. From 1943 to 1951 he taught freehand drawing at the Architectural School of the National Technical University and in 1956 was elected professor to the painting studio of the School of Fine Arts.
During the period 1935 to 1937 he published, together with Stratis Doukas, Nikos Chatzikyriakos-Ghika, Dimitris Pikionis and Sokratis Karantinos the avant garde Greek magazine «Το Τρίτο Μάτι». A founding member of the Art Group and member of the League of Greek Artists, he took part in their exhibitions, in group shows in Greece and abroad as well as in Panhellenies. In 1976 his work was presented in a retrospective exhibition at the National Gallery and in 1982 at the Cultural Center of the Municipality of Athens.
He was involved with portraiture and still life, but landscape is what dominated his painting which he rendered after having fully assimilated the doctrines of Byzantine art as well as certain post-impressionistic trends: Gauguin, the Nabis and Pointillism in particular. In his portraits he adopted various techniques while in his iconography he endeavored to combine traditional Byzantine types with elements derived from modern artistic trends.

nationalgallery.gr

 

ΣΧΕΤΙΚΑ

Ο ζωγράφος Σπύρος Παπαλουκάς

About G+D

ARTA GREECE
This entry was posted in ΖΩΓΡΑΦΟΙ. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s